Kuruluşunun 44. Yılında Trakya Üniversitesi’nin Kilometre Taşları

Edirne
Güncelleme:

Resim 1: Trakya Üniversitesi Balkan Yerleşkesi
Resim 1: Trakya Üniversitesi Balkan Yerleşkesi

20 Temmuz 1982’de Edirne, Çanakkale, Tekirdağ ve Kırklareli illerini kapsayan bir bölge üniversitesi olarak kurulan Trakya Üniversitesi’nin kuruluş çalışmaları 1957 yılına kadar uzanmaktadır.

İstanbul Üniversitesi tarafından her yıl farklı şehirlerde düzenlenen Üniversite Haftası, 24–29 Eylül 1957 tarihleri arasında Edirne’de gerçekleştirilmiştir. Etkinlikte konuşan Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesine bağlı bir Edirne Enstitüsü kurulmasını teklif etmiştir. Prof. Dr. Tayyip Gökbilgin de: “Edirne’nin yakın bir zamanda bir enstitüye kavuşmasını gönülden arzu ederim.” sözleriyle bu öneriye destek vermiştir.

Türk Tarih Kurumu tarafından Edirne’nin fethinin 600. yıl dönümü dolayısıyla 9–12 Eylül 1963 tarihleri arasında Edirne’de bir sempozyum düzenlenmiştir. Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu: “Edirne’nin tarihe ve özgün bir medeniyete sahip olması, üniversite şehri olmasına sebep teşkil eder.” sözleriyle Edirne’de bir üniversite kurulmasının önemini dile getirmiştir.

1966 yılında Edirne CHP Senatörü Tahsin Banguoğlu’nun, Edirne’de bir üniversite kurulması için Türkiye Büyük Millet Meclisine teklifte bulunmasının ardından şehirde bu yöndeki çalışmalar hız kazanmıştır.

22 Şubat 1967’de Edirne Valisi Ferit Kubat, Edirnelilerle bir toplantı yaparak Edirne Üniversitesi kurulması düşüncesini değerlendirmiştir. Bu toplantının ardından 16 Mart 1967’de, Edirne Üniversitesini Kurma, Geliştirme, Yaşatma, Koruma ve Yükseköğretim Gençlerine Yurt Yapma Derneği kurulmuştur. İlk kurulması öngörülen fakülte ise Tıp Fakültesi olmuştur.

İstanbul Üniversitesi ile gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekanlığı, 11 Nisan 1969 tarihli bir yazıyla: “Edirne’de kurulması öngörülen Tıp Fakültesinin kuruluşuna talip olduğunu” İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bildirmiştir.

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Celal Öker ile fakültenin öğretim üyeleri, 13 Nisan ve 2 Mayıs 1969 tarihlerinde Edirne’ye gelmiştir. Edirne Valisi Haydar Özkın ve Edirne Üniversitesini Kurma ve Yaşatma Derneği yönetim kurulu üyeleriyle gerçekleştirilen toplantılarda, Edirne’nin bir tıp fakültesinin kurulmasına yönelik imkanları değerlendirilmiştir.

Restore

Resim 2: İstanbul Üniversitesi öğretim üyeleri ile Edirne Üniversitesini Kurma ve Yaşatma Derneği yönetim kurulu üyeleri
Resim 2: İstanbul Üniversitesi öğretim üyeleri ile Edirne Üniversitesini Kurma ve Yaşatma Derneği yönetim kurulu üyeleri

Tıp Fakültesinin kuruluşuna yönelik çalışmalar bir süre durgunlaşmış olsa da Edirne’de yükseköğretim alanındaki gelişmeler devam etmiştir. Daha sonra Eğitim Fakültesi adını alacak olan Edirne Eğitim Enstitüsü; matematik, fen ve tabiat bilgileri bölümlerine 114 öğrenci kabul ederek eğitime başlamıştır.

Mustafa Karaer’in 1972 yılında Edirne Valisi olarak atanmasının ardından Edirne Tıp Fakültesinin kurulmasına yönelik çalışmalar yeniden hız kazanmıştır. Uzun süren çabalar sonucunda, 29 Mayıs 1974’te İstanbul Üniversitesine bağlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi bünyesinde Edirne Tıp Fakültesi kurulmuştur. Böylece Trakya Üniversitesinin kuruluşuna giden yolda ilk önemli adım atılmıştır.

Resim 3: Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver tarafından çizilen Edirne Tıp Fakültesi amblemi
Resim 3: Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver tarafından çizilen Edirne Tıp Fakültesi amblemi

Edirne Valisi Mustafa Karaer’in başka bir ile atanmasının ardından göreve gelen Vali Alaattin Öskiper döneminde de çalışmalar devam etmiştir. Önce Karaağaç’ta bir Meslek Yüksekokulu, daha sonra Edirne Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi kurulmuştur. Akademi, 1976–1977 öğretim yılında öğrenci kabul ederek eğitime başlamıştır.

1967 yılından itibaren sürdürülen Edirne’de bir üniversite kurulmasına yönelik çalışmalar, 1982 yılında başarıyla sonuçlanmıştır. 17760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Trakya Üniversitesi kurulmuş ve üniversitenin ilk rektörlüğüne Prof. Dr. Ahmet Karadeniz atanmıştır.

Üniversitenin merkez kampüsü olarak günümüzdeki Ayşekadın Yerleşkesi seçilmiş; Fen-Edebiyat Fakültesi ile Tekirdağ Ziraat Fakültesi kurulmuştur. İstanbul Üniversitesine bağlı olarak faaliyet gösteren Edirne Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesine bağlanmış, Edirne Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi ise fakülteye dönüştürülerek Trakya Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi adını almıştır.

Çanakkale, Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli’nde bulunan meslek yüksekokulları da Trakya Üniversitesine bağlanmıştır.

Trakya Üniversitesi, 1982–1983 öğretim yılında 4 profesör, 7 doçent ve toplam 130 öğretim elemanıyla eğitime başlamıştır. Üniversite, kısa sürede gelişerek bölgesel ölçekte önemli bir yükseköğretim kurumu haline gelmiştir.

Kuruluşunun onuncu yılında, 1992–1993 öğretim döneminde; 48 profesör, 35 doçent, 74 yardımcı doçent, 122 öğretim görevlisi, 248 araştırma görevlisi, 55 okutman ve 20 uzman olmak üzere toplam 603 akademik personelle eğitim ve araştırma faaliyetlerini sürdürmüştür.

Restore

Resim 4: Trakya Üniversitesinin 1982 yılındaki açılışına katılanlar. Ön sıra, soldan sağa: 1. İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cem’i Demiroğlu, 2. Prof. Dr. Tahsin Özgüç, 3. Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Karadeniz, 4. Korgeneral Adnan Doğu, 5. Edirne Valisi Enver Hızlan, 6. Kırklareli Valisi Ahmet Tosun, 7. Edirne İl Sağlık Müdürü Dr. Ratip Kazancıgil
Resim 4: Trakya Üniversitesinin 1982 yılındaki açılışına katılanlar. Ön sıra, soldan sağa: 1. İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cem’i Demiroğlu, 2. Prof. Dr. Tahsin Özgüç, 3. Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Karadeniz, 4. Korgeneral Adnan Doğu, 5. Edirne Valisi Enver Hızlan, 6. Kırklareli Valisi Ahmet Tosun, 7. Edirne İl Sağlık Müdürü Dr. Ratip Kazancıgil

Trakya Üniversitesinin bölgesel yapılanması içinde yer alan bazı birimler, ilerleyen yıllarda bağımsız üniversitelere dönüşmüştür. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 1992 yılında, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 17 Mart 2006’da, Kırklareli Üniversitesi ise 29 Mayıs 2007’de kurularak Trakya Üniversitesinden ayrılmıştır.

Trakya Üniversitesi, Mimar Kemalettin Bey tarafından 1914 yılında inşa edilen Tarihî Karaağaç Tren İstasyonu ile Edirne Sultan II. Bayezid Külliyesi’ni de bünyesine katmıştır.

Sultan II. Bayezid Külliyesi içinde yer alan Darüşşifa’da açılan Sağlık Müzesi, Avrupa Konseyi tarafından verilen 2004 Yılı Avrupa Müze Ödülü’ne layık görülmüştür.

Tarihî Karaağaç Tren İstasyonu binası, 1998–2017 yılları arasında Trakya Üniversitesi Rektörlük binası olarak kullanılmıştır. Rektörlüğün 2017 yılında, günümüzde üniversitenin merkez kampüsü olan Balkan Yerleşkesi’ne taşınmasının ardından bu binada Güzel Sanatlar Fakültesi hizmet vermeye başlamıştır.

Türkiye’nin Balkanlara açılan bilim, kültür ve irfan kapısı olan Trakya Üniversitesi; 2026 yılı itibarıyla Edirne il sınırları içinde 14 fakülte, 5 enstitü, 4 yüksekokul, 1 devlet konservatuvarı, 10 meslek yüksekokulu ile 38 uygulama ve araştırma merkezi ve müzesiyle hizmet vermeye devam etmektedir.

Kaynaklar

  1. Kazancıgil, R.; Tuğrul, M.; Gökçe, N.; Bilal, E.; Karlıkaya, E. Trakya’da Yükseköğretim Tarihi. Edirne: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları, 2002.
  2. Kazancıgil, R.; Tuğrul, M.; Gökçe, N.; Bilal, E. Trakya’da Tıp Eğitimi. Edirne: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları, 2004.
  3. Gökçe, N. “İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesinin Edirne Tıp Fakültesinin Kuruluşundaki Rolü.” Nilüfer Gökçe. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2026.
  4. Trakya Üniversitesi resmî internet sitesi. https://www.trakya.edu.tr Erişim tarihi: 30 Temmuz 2026.