Aleksandr Zografos’un Resimlerinde Edirne Kalesi
Aleksandr Zografos, 1830’lu yıllarda yaşamış Edirneli bir ressamdır. Hayatı hakkında ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Dr. Rıfat Osman Bey, onun yaptığı Edirne tabloları üzerinden tarama yöntemiyle çeşitli çalışmalar gerçekleştirmiştir.
Osmanlılar Edirne’yi fethettiklerinde, bugün Kaleiçi olarak bilinen ve yaklaşık üç yüz altmış bin metrekarelik bir alanı kapsayan bu semt, Bizans döneminde bir sıra tuğla ve bir sıra kesme taştan inşa edilmiş kalın kale duvarlarıyla çevriliydi.
Edirne Kalesi’nin, Tunca Nehri yakınında Roma İmparatoru Hadrianus döneminde inşa edildiği bilinmektedir. Kale, dört köşe planlı olarak yapılmış; her köşesine silindir biçiminde dört büyük kule yerleştirilmiş, bu kulelerin arasına ise dört köşe planlı on ikişer küçük kule (burç) ile yaklaşık dokuz kapı sıralanmıştır.
Kalenin dört büyük kulesinden günümüze ulaşabilen ilki Makedon Kulesi (Saat Kulesi)’dir. Üç Şerefeli Camii’nin yakınında yer almaktadır.
2. Yelli Burgaz:
Tunca Nehri’ne yakın konumda bulunan bu burç, Yelli Burgaz ya da Rüzgârlı Burç adıyla anılır. Kule, geçmişte hapishane olarak kullanılmıştır. Vezirler ve üst düzey yöneticiler, gerektiğinde burada hapsedilmiştir.
Osmanlı tarihinde “Düzme Mustafa” adıyla bilinen Çelebi Mustafa da bu burçta idam edilmiştir.
3. Germekapı Kulesi:
Tunca Nehri yakınında, kalenin köşesine bitişik olarak inşa edilen bu kule silindir biçimindedir ve su kulesi olarak yapılmıştır. İki kule arasına cadde üzerine germe, yani kestirme bir duvar çekilmiş ve buraya büyük bir kapı yerleştirilmiştir. Bu nedenle yapı Germekapı adını almıştır.
4. Zindan Kulesi:
Bu kulenin bulunduğu yer, günümüzde Zindanaltı adıyla bilinmektedir.
Kaynaklar
- Kazancıgil R., Gökçe N.; Tosyavizade Dr. Rıfat Osman’ın Kaleminden Edirne, Edirne, 2013
- Eyice S.; “Bizans Devrinde Edirne ve Bu Devre Ait Eserler”, Edirne’nin 600. Fethi Yıldönümü Armağan Kitabı, Ankara, 1993
- Tosyavizade Dr. Rıfat Osman Bey; Edirne Rehnüması, Edirne
- Kazancıgil R.; “Aleksandr Zografos’un Edirne Tabloları ve Dr. Rıfat Osman Bey”, Yöre, “69. Ölüm Yıl Dönümünde Dr. Rıfat Osman’a Saygı” Sayısı, Sayı: 25–26, 2002
- Peremeci O. N.; Edirne Tarihi, İstanbul, 1940
